Şeyh Ashabul Yamin

2024 yılı öğrencilerin büyük halk ayaklanmasında, Savar'da ilk ve büyük yankı uyandıran şehit Şeyh As-Hâ-Bul Yamin (12 Aralık 2001 - 18 Temmuz 2024). Şehit Yamin, Dhaka'nın kuzeyindeki Savar Belediyesi'nin Genda köyü, Bank Town bölgesinde doğmuştur. İş adamı baba Muhammed Mahyuddin (57) ve ev hanımı anne Musa: Nasrin Sultana'nın (51) tek erkek çocuğuydu. Yamin, Mirpur’daki Askeri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü (MIST) Bilgisayar Bilimi ve Mühendislik bölümünde dördüncü sınıf başarılı bir öğrenciydi. 18 Temmuz 2024'te, saat 15:00'te polis tarafından acımasızca vurularak şehit oldu ve zırhlı araca tıkanarak yolda sürüklendi. Bu olay, hem ulusal hem de uluslararası medya üzerinde geniş bir etki yarattı.
Özel Hayat
Öğrenci olarak Yamin çok zeki bir kişiydi. Bu nedenle kolayca BUET (Bangladeş Üniversitesi ve Teknoloji Enstitüsü) ve Tıp Fakültesine kabul edilebilirdi. Ancak Yamin, tercih ettiği alan olarak MIST’in Bilgisayar Bilimi ve Mühendislik bölümüne kaydoldu. 2024 eğitim yılında bu bölümde dördüncü sınıf öğrencisiydi. Yamin, iki kardeşin en küçüğüydü. Büyük ablası Şeyh As-Hâ-Bul Jannat, Sher-e-Bangla Tarım Üniversitesi'nde öğrenciydi. Babası Muhammed Mahyuddin, eski bir banka çalışanı ve şu anda iş adamıdır. Yamin, 2018 yılında Savar Kanton Okulu'ndan SSC, 2020 yılında ise bilim bölümünden HSC sınavlarında olağanüstü bir başarıyla mezun olmuştur.
Halk Ayaklanmasında Şehit Yamin'in Rolü
Halk ayaklanmasının başlangıcından itibaren şehit Yamin öncü bir rol üstlendi. Facebook paylaşımlarından, Yamin’in sadece kota reformunu değil, tüm devlet reformlarının gerekliliğini savunduğu anlaşılmaktadır. Ölümünden 12 saat önce bir paylaşımında şöyle yazdı: “Sadece kota değil, tüm ülke reformu gereklidir.” Hareket zirveye çıktığında ve yetkililer hareketi engellemeye çalıştığında, Yamin başka bir paylaşımında şöyle dedi: “Ben Askeri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nde (MIST) okuyan bir öğrenciyim. Eğer herhangi bir şekilde okulumuzdan herhangi bir öğrenciyi tehdit eder, zorbalık yapar ya da okuldan atarsa, biz tüm akademik faaliyetleri sınırsız süreyle boykot edeceğimizi ilan edeceğiz. Bu arada, 17 Temmuz gecesi, öğrenci yurdumuzdan haksız yere dışarı çıkarıldık. Bu, öğrencilerimiz için büyük bir güvenlik riski oluşturdu.”
Yamin Nasıl Şehit Oldu
2024 yılındaki halk ayaklanmasında Savar'daki öğrenciler ayağa kalktı. Yamin, şehitlik ruhuyla hareket ediyordu. 18 Temmuz’da Savar’da, Dhaka-Aricha Otoyolu'nun Pakiza noktasında, silahsız öğrenciler polisin ateşiyle vuruldu. Dhaka İl Emniyet Müdürü Abdullahil Kafi, Savar İlçe Emniyet Müdürü Shahidul Islam ve Savar Model Polis Merkezi Sorumlusu Shah Jamal’ın talimatlarıyla, çok yakın mesafeden ateş açıldı. Yamin, polis aracının önünde durarak protesto etti ve kurşunlarla göğsü parçalandı. Sonrasında, ‘ders vermek’ için ağır yaralı Yamin, zırhlı araca yerleştirilip sokaklarda sürüklendi. Bu olayın görüntüleri sosyal medyada yayıldı ve öğrenciler arasında büyük bir öfkeye yol açtı. Uluslararası medyada da Yamin’in öldürülmesi geniş bir şekilde yer buldu.
Tanıkların Anlatımlarına Göre Olaylar
18 Temmuz Perşembe günü, hareketin bir parçası olarak çeşitli eğitim kurumlarından öğrenciler, Jahangirnagar Üniversitesi kampüsüne doğru ilerlerken, Pakiza, Radio Colony ve diğer noktalarda polis tarafından engellendiler. Öğrenci örgütleri, polisle birlikte çatıştı. Saat 11.00’e kadar Savar'daki genel durum sakin görünüyordu. Ancak 11:00’den sonra, Enam Tıp Fakültesi Hastanesi ve çevresindeki okul öğrencileri, Dhaka-Aricha Otoyolu üzerindeki Pakiza kavşağında yol kapatarak protestolarına başladılar. Bu esnada çok sayıda polis ve Bangladeş Sınır Koruma Gücü (BGB) bölgeye sevk edildi. Polis, öğrencileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı ve çatışmalar başladı. Aynı anda polis ve BGB üyeleriyle birlikte, Awami Lig ve bağlı örgütlerin yüzlerce lideri silahlarla bölgeye geldi. Birçok kişi ellerinde demir çubuklar, sopa, bıçaklar ve hatta bazıları tabanca ve pompalı tüfekler taşıyordu. Çatışmalar, kovalamacalar ve şiddetli olaylar yaşandı. Bu çatışmalar sonucunda 10 kişi vurularak yaralanırken, yaklaşık 150 kişi de çeşitli yaralar aldı. Saat 15:00 sularında, yaralılar Enam Tıp Fakültesi Hastanesine götürüldü. Hastanede, yaralı öğrenciler, siviller ve kalabalık arasında doktorlar zorlukla müdahale etti.
Yamin’in ailesi ve yakınları hastaneye ulaştıklarında, ağır yaralı Yamin'i hastaneye getirdiler ancak doktorlar hemen ölümünü doğruladılar. Yamin’in cebinden çıkan MIST kimlik kartı, onun kimliğini doğruladı. Enam Tıp Fakültesi hastanesinde görevli Dr. Mizarul Rehan Pavel ve Dr. Hasan Mahbub, Yamin'in ölümünü "sayısız kauçuk mermiyle ciddi şekilde yaralanma ve aşırı kan kaybı nedeniyle" açıklamışlardır.
Şehidin Babası ve Yakın Arkadaşlarının Tepkileri
Şehit Yamin’in babası, eski banka çalışanı Muhammed Mahyuddin, oğlunun fotoğrafını göstererek duygu yüklü bir şekilde şöyle dedi: “Eşitsizliğe karşı öğrenci hareketinde polis, oğlum Şeyh As-Hâ-Bul Yamin'in göğsünü kurşunlarla deldi. Hem dünyada hem de ahirette oğlum şehit oldu. Ona cenaze yıkama yapmadık, kefenlemedik. Oğlumu şehit olduğu o elbiseyle defnettim.”
Yamin’in yakın bir arkadaşı, sosyal medya üzerinden şöyle yazdı: “Yamin BUET’te, tıpta da şansı vardı ve her zaman namaz kılardı, ben namaz kılmadığımda beni de götürürdü. O, öğrenci olmasına rağmen oruç tutarak sünneti yerine getirmeye çalışıyordu. O gün oruçluydu. Öğle namazını camide kıldıktan sonra, öğrencileri korumak için kendini feda etti ve kurşunlar sonucu şehit oldu. Onun ülke sevgisi nedeniyle ailesi Malezya'ya gitmeyi planlıyordu ancak Yamin'in vatanseverliği nedeniyle gitmediler. O çok basit bir hayat istiyordu, sürekli olarak 'insanlara yaratıcı yönümü göstermeliyim' derdi. Her zaman bana 'sorunların cevabını ona sor' derdim çünkü hayatımda her türlü sorunun cevabı ondaydı.”
Defin Engelleri
Şeyh As-Hâ-Bul Yamin’in babası Mahyuddin, Yamin’i ilk olarak köyü Kustiya’da defnetmek istediklerini ancak yerel polis tarafından otopsi yapılmadan cenazenin gömülmesine izin verilmediğini belirtti. Ardından Savar'daki Talbagh mezarlığına defnetmek istediler, fakat orada da aynı gerekçe ile engellenmişlerdir. Sonunda Bank Town mezarlığındaki başkanın yardımıyla oğlunu orada son yolculuğuna uğratabildiler.
Kişisel Profil
Adı: Şehit Şeyh As-Hâ-Bul Yamin
Baba Adı: Muhammed Mahyuddin
Anne Adı: Musa: Nasrin Sultana
Meslek: Öğrenci
Doğum Tarihi ve Yaşı: 12 Aralık 2001, 23 yaşında
Yaralanma ve Şehit Olma Tarihi: 18 Temmuz 2024
Şehadet Yeri: Dhaka-Aricha Otoyolu, Pakiza Nokt